از درون
نمایش آثار مصطفی خسروی
کیوریتور: صابر ابر
۱۵ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵افتتاحیه: جمعه ۱۵ آبان، ساعت ۱۶
در جهانی که هر روز میکوشد از طریق بازتولیدِ ماشینیِ تصاویر تخطیکننده، خود امر تخطیپذیر را سرکوب کند، یعنی میکوشد با چسبی قوی پلکها را روی هم محکم کند، دیدن ریزانفجارهای پیرامون، امکان رویابینی در بیداری را ممکن میکند.
از درون ذهن نظارتشده، به میانجی و واسطهٔ باقی حواس کمکم امکان ظهور بیرونی کنش میسر میشود و اگر تحمل کابوس دیدن در بیداری را بر خود هموار کنیم، امکان نقاشی کشیدن از دیدن فراهم میشود.
اینبار بهجای ترسیم شکلهای ساده و همساز کردنشان با خطوط دیداری، از درون داستان خطی و رنگی را دنبال میکنیم تا خود این وضعیت به «طبیعتی» دیداری مبدل شود. آنقدر که دیگر نه به مثابهٔ دستساز نقاش، بلکه چون غریبهای مستقل برای خود بایستند.
اما برای این کار ابتدا باید فشار قاعدهسازی را تحمل و از آن گذشت. انتزاع نقاشانه که پیکرهٔ کلی این تابلوها را میسازد، کنشی از درون به سمت بیرون برای مواجهه با بیرونی تخطیکننده و بیگانهاست.
چشم به کمک دست، خود را از قاعدهها رها میکند، خودش را امتداد میدهد و ناگهان بر سطح بوم، دیگری خوداتکا ظاهر میشود که بر دست و چشم فشار میآورد. این تداخل، این جدال دائمی با ایدههای از پیش تعیینشده و مقاومت ساختاری که از منطقی کنترلناپذیر پیروی میکند، لحظات انفجاری دیداری خلق خواهد کرد.
در چشم، همانطور که روی سطح بوم، فشار لایهها و فلاتها به چینهایی میرسد که حافظ تلاطم ابدی بیشکلیها است. چینها روی هم میلغزند و زلزلهای رخ میدهد، تصویر در برابر چشم و چشم در برابر تصویر خود را باز میشناسند و برای دقایقی قانون دیداری عام متوقف میشود.
اینجا با ریشههایی خودسر و کوههایی بیدلیل غران روبهرو میشویم. دست نقاش از ذهنش تخطی میکند و با بیقراری بوم فشار خودش را میآورد و ناگهان در جایی که انتظار نداریم این دو نیرو شکافی میسازند که در دلش چیزی درحال تولد، به بیرون پاشیدن یا تقلا ظاهر میشود.
بعد معلوم میشود که شکل باقیمانده از این جدال یا کوهی یا ریشهای شبیه است. اما این کوهها و ریشهها هیچ کد و نشانهای را نمایندگی نمیکنند. اینجا طبیعتی خارج از دید، روند شکلگیری خود را با کمک دست نقاش و چشمانش اجرا میکند.
حال میتوان به این کنش/اجرا نظمی انتزاعی داد، نشان داد که هر مرحله چطور میتواند امکانی برای مرحلهٔ بعد باشد هرچند نه کامل و نه اینهمان.
تابلوها از انتزاع به ارجاع چیده شدهاند تنها برای اینکه امکان تبدیل شدن خطوط نامشخص به شکل را تداعی کنند. اما میان هر اثر شکافی پرناشدنی باقی است. هیچ اثری «امتداد حتمی» بعدی نیست بلکه تنها یکی از امکانها را بازنمایی میکند.
















